Szybka odpowiedź
Serwer GPU w projekcie badawczo-rozwojowym planuje się od końca: najpierw zadania badawcze, potem obciążenia (trening, inferencja, dane), dopiero na końcu sprzęt. W Ścieżce SMART dla MŚP z 2026 r. sprzęt do prac B+R nie jest refundowany po cenie zakupu, tylko przez odpisy amortyzacyjne za okres i w proporcji, w jakiej służy projektowi. Koszt musi powstać po złożeniu wniosku, a zakup powyżej 80 000 zł netto przechodzi przez zasadę konkurencyjności, z opisem parametrami zamiast nazwy modelu. Do tego dochodzi koszt, którego dotacja zwykle nie pokrywa: prąd, chłodzenie, miejsce w szafie i utrzymanie przez cały okres trwałości projektu.
To nie jest porada prawna ani finansowa. Kwalifikowalność konkretnego wydatku rozstrzyga regulamin naboru, umowa o dofinansowanie i instytucja, która ją podpisuje. Poniżej opisujemy, jak przygotować się technicznie i jakie pytania zadać.
Piszemy z perspektywy dostawcy, który przeszedł tę drogę po stronie technicznej. Dla Fundacji MT5 dobraliśmy i dostarczyliśmy klaster GPU NVIDIA Blackwell, który stoi w fundacji i służy pracy badawczej nad zapisami snu.
Najpierw zadania badawcze, potem sprzęt
Oceniający w programach B+R patrzą, czy koszty wynikają z planu prac. Dla serwera GPU to dobra wiadomość, bo dokładnie tak powinno się go dobierać. Zanim padnie nazwa jakiejkolwiek karty, odpowiedz na pytania:
| Pytanie | Dlaczego ważne | Przykład decyzji |
|---|---|---|
| Trening czy inferencja? | trening potrzebuje dużo więcej pamięci na parametry, gradienty i stany optymalizatora | trening od zera, dotrenowanie LoRA albo tylko serwowanie gotowego modelu |
| Jakie modele i jak duże? | rozmiar modelu i precyzja wyznaczają minimalną pamięć GPU | model 30B w FP8 na jednej karcie czy większy model na kilku |
| Jakie dane i ile? | wielkość zbioru decyduje o dyskach, sieci i czasie treningu | sygnały medyczne, obrazy, dokumenty |
| Gdzie dane mogą leżeć? | dane wrażliwe często wykluczają chmurę | serwer w placówce, kolokacja albo chmura |
| Ile zadań naraz? | kilka zespołów lub eksperymentów równolegle to więcej kart, a nie szybsza karta | podział kart między projekty |
| Co po projekcie? | sprzęt zostaje i powinien mieć dalsze zastosowanie | inferencja, kolejne projekty, wdrożenie wyników |
Odpowiedzi trafiają do wniosku jako uzasadnienie kosztów i do specyfikacji jako wymagania. Jak policzyć pamięć dla konkretnego modelu, pokazujemy w przewodniku ile VRAM potrzeba do lokalnego LLM i w drugiej części o kartach profesjonalnych i serwerowych.
W przypadku MT5 to, gdzie dane mogą leżeć, przesądziło o architekturze. Zapisy badań snu nie mogą trafić do chmury, więc pipeline i model działają na sprzęcie w fundacji.
Jak sprzęt rozlicza się w projekcie B+R
Zasady różnią się między programami, więc poniżej opisujemy jeden, aktualny przykład: Ścieżkę SMART w programie FENG, nabór dla MŚP nr FENG.01.01-IP.02-001/26 prowadzony przez PARP. Nabór trwał od 26 lutego do 31 marca 2026 r., a jego budżet wynosił 700 mln zł. W tej edycji zrezygnowano z podziału na moduły na rzecz kategorii kosztów.
Przewodnik kwalifikowalności do tego naboru mówi, że w kategorii „Amortyzacja (aparatura i sprzęt)” kwalifikują się odpisy amortyzacyjne, jeśli łącznie:
- sprzęt jest środkiem trwałym i jest niezbędny oraz bezpośrednio wykorzystywany w pracach B+R;
- odpisy są liczone według przepisów o rachunkowości i polityki rachunkowości firmy;
- kwalifikuje się tylko okres, w którym sprzęt faktycznie służy pracom B+R projektu;
- jeśli sprzęt służy też innym celom, kwalifikuje się tylko proporcjonalna część odpisu;
- zakup nie był współfinansowany z dotacji krajowej ani unijnej i nie był już rozliczony w projekcie;
- sprzęt kupiono po cenach rynkowych.
W przypisie ten sam dokument zastrzega, że do „aparatury naukowo-badawczej” nie zalicza się sprzętu komputerowego i innych urządzeń niewykorzystywanych bezpośrednio do prac B+R. Kategoria obejmuje jednak „aparaturę i sprzęt”. Jak zakwalifikować serwer GPU, na którym trenujesz modele w ramach prac B+R, warto potwierdzić z instytucją przed złożeniem wniosku, a uzasadnienie oprzeć na tym, jak serwer jest bezpośrednio używany w zadaniach badawczych.
Inne drogi w tym samym przewodniku:
| Sposób | Gdzie w kosztach | Na co uważać |
|---|---|---|
| Zakup i amortyzacja | Amortyzacja (aparatura i sprzęt) | tylko odpisy za okres i proporcję użycia w projekcie |
| Wynajem aparatury | Usługi zewnętrzne (koszty operacyjne) | tylko w zakresie i okresie potrzebnym w projekcie, umowa bez opcji wykupu |
| Subskrypcja oprogramowania | Usługi zewnętrzne | tylko w zakresie i okresie użycia w pracach B+R |
| Koszty pośrednie (administracja, obsługa) | ryczałt 25% kosztów bezpośrednich | bez podwykonawstwa w podstawie |
Dwie rzeczy z ogólnych zasad tego przewodnika łatwo przeoczyć. Po pierwsze, koszty kwalifikowalne mogą powstać najwcześniej po dniu złożenia wniosku. Serwer kupiony „na zapas” przed wnioskiem nie wejdzie do projektu. Po drugie, końcową datą kwalifikowalności wydatków jest 31 grudnia 2030 r. To koniec perspektywy 2021-2027, więc harmonogram projektu i dostaw musi się w niej zmieścić.
Wartość, która zostanie po zakończeniu projektu (wartość rezydualna), nie jest refundowana. Z punktu widzenia budżetu firmy to oznacza, że dotacja pokrywa część kosztu sprzętu, a resztę finansujesz sam i powinieneś mieć dla niej plan.
Zasada konkurencyjności w praktyce
Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 nakazują instytucjom zobowiązać beneficjentów do zasady konkurencyjności w umowie o dofinansowanie. Nie stosuje się jej do zamówień do 80 000 zł netto. Serwer GPU do pracy z modelami językowymi zwykle ten próg przekracza.
Co to oznacza dla zakupu serwera:
- Zapytanie w Bazie Konkurencyjności (BK2021). Termin na oferty to minimum 7 dni dla dostaw, a 30 dni, gdy wartość zamówienia jest równa lub wyższa niż 750 000 euro. Termin ma uwzględniać złożoność zamówienia, a serwer z kilkoma GPU to zamówienie złożone.
- Opis parametrami, nie marką. Opis nie może zawierać znaków towarowych ani wskazania producenta, jeśli uprzywilejowałoby to wykonawców. Wyjątek jest możliwy, gdy nie da się opisać przedmiotu inaczej, i wtedy trzeba dodać „lub równoważne”.
- Bez dzielenia zamówienia. Nie wolno zaniżać wartości ani dzielić zamówienia, żeby zejść poniżej progu. Jeśli kupujesz w częściach, liczy się łączna wartość.
- Kryteria dotyczą oferty, nie firmy. Oprócz ceny można oceniać m.in. parametry techniczne, serwis posprzedażny, pomoc techniczną i termin dostawy. Nie można oceniać doświadczenia ani wiarygodności wykonawcy w kryteriach oceny (to miejsce na warunki udziału).
- Bez podmiotów powiązanych. Beneficjent, który nie jest zamawiającym publicznym, nie może udzielić zamówienia podmiotowi powiązanemu z nim osobowo lub kapitałowo.
Uczelnie, instytuty i szpitale publiczne zwykle są zamawiającymi w rozumieniu Prawa zamówień publicznych. Od 1 stycznia 2026 r. próg stosowania Pzp wynosi 170 000 zł netto (wcześniej 130 000 zł).
Jak napisać specyfikację, która przejdzie i nie wykluczy dobrego sprzętu? Opisz to, czego wymagają zadania badawcze:
- minimalna pamięć na jedną kartę GPU i łączna pamięć GPU w serwerze;
- obsługiwane precyzje obliczeń (np. FP8, FP4), jeśli plan zakłada trening lub serwowanie w niskiej precyzji;
- łącze między kartami, jeśli model ma być dzielony na kilka GPU;
- procesor, pamięć RAM i pojemność dysków NVMe na zbiory danych i wagi modeli;
- interfejs sieciowy;
- maksymalny pobór mocy i wymagania zasilania, dopasowane do Twojej serwerowni;
- gwarancja, czas reakcji serwisu, termin dostawy.
Unikaj wymagań, które da się spełnić tylko jednym produktem, jeśli nie potrafisz ich uzasadnić zadaniem badawczym. To najczęstszy powód pytań przy kontroli.
TCO: koszt nie kończy się na fakturze
Dotacja pokrywa część kosztu zakupu, ale serwer GPU kosztuje przez cały okres życia. Przykład skali: NVIDIA podaje dla systemu DGX B200 z ośmioma GPU maksymalny pobór mocy ok. 14,3 kW. Mniejsze serwery biorą mniej, ale nadal więcej, niż przewiduje typowa serwerownia biurowa.
| Składnik | Pytanie do zaplanowania |
|---|---|
| Zasilanie | czy obwody, UPS i rozdzielnia uniosą maksymalny pobór, nie średni? |
| Chłodzenie | czy klimatyzacja odbierze ciepło przy pełnym obciążeniu, także latem? |
| Miejsce | szafa, głębokość, waga, hałas; serwerownia własna czy kolokacja? |
| Prąd przez okres projektu i po nim | ile godzin pełnego obciążenia rocznie, po jakiej cenie? |
| Administracja | kto aktualizuje sterowniki, system, kontenery, kto reaguje na awarie? |
| Oprogramowanie | licencje, subskrypcje, narzędzia do monitoringu |
| Gwarancja i serwis | jak długo, z jakim czasem reakcji, co po jej końcu? |
| Trwałość projektu | czy sprzęt musi pozostać i działać przez wymagany okres po zakończeniu? |
Trwałość warto sprawdzić osobno. Według wytycznych, dla projektów EFRR z inwestycjami w infrastrukturę lub inwestycjami produkcyjnymi wynosi ona 5 lat od płatności końcowej, a 3 lata dla MŚP w projektach z wymogiem utrzymania inwestycji lub miejsc pracy, chyba że zasady pomocy publicznej stanowią inaczej. Jaki wymóg dotyczy Twojego projektu, mówi umowa o dofinansowanie.
Ogólniej o tym, kiedy własny serwer opłaca się bardziej niż chmura lub API, piszemy w tekście build vs buy w AI, a o tym, jak stawiamy i utrzymujemy serwery, na stronie Infrastruktura AI.
Gdzie postawić serwer: u siebie, w kolokacji czy wynająć moc
Każda opcja ma inne konsekwencje dla projektu:
- U siebie. Pełna kontrola nad danymi, ale cały koszt zasilania, chłodzenia i administracji jest po Twojej stronie. Dobre, gdy dane nie mogą wyjść poza organizację, jak w przypadku zapisów medycznych w MT5.
- Kolokacja. Profesjonalne zasilanie i chłodzenie bez budowy serwerowni. Sprzęt jest Twój, więc amortyzacja działa tak samo. Sprawdź, gdzie fizycznie leżą dane i kto ma dostęp do szafy.
- Wynajem mocy. Brak dużego zakupu i ryzyka, że sprzęt się zestarzeje. W przewodniku SMART wynajem aparatury jest w kosztach operacyjnych, ale czy konkretna usługa GPU w chmurze się w nim mieści, trzeba potwierdzić z instytucją.
- AI Factories. W Polsce powstają dwie fabryki AI współfinansowane przez EuroHPC: PIAST w PCSS w Poznaniu i Gaia w ACK Cyfronet AGH w Krakowie. Mają zapewniać dostęp do mocy obliczeniowej także firmom, w tym MŚP i startupom. Zasady i terminy dostępu ogłaszają operatorzy, więc sprawdź je u źródła przed zaplanowaniem projektu.
Programy w 2026 r.: co sprawdzić
Stan na koniec września 2026 r., do weryfikacji przed każdą decyzją:
- Ścieżka SMART (FENG). Nabór dla MŚP w PARP zamknięto 31 marca 2026 r. Perspektywa 2021-2027 zbliża się do końca, więc o kolejnych naborach informują harmonogramy na funduszeeuropejskie.gov.pl oraz strony PARP i NCBR.
- KPO. Zgodnie z rozporządzeniem o Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności Komisja dokonuje płatności do 31 grudnia 2026 r., a inwestycje KPO miały osiągnąć wskaźniki do 31 sierpnia 2026 r. Na nowy projekt z zakupem serwera to w praktyce za późno.
- Pożyczki FENG na cyfrową i zieloną transformację. PARP uruchamia fundusz pożyczkowy: pożyczki od 2,5 do 15 mln zł, oprocentowanie 0,5% rocznie, wnioski przez Partnerów Finansujących. To finansowanie inwestycji, a nie projektów B+R, i czy serwer GPU się w nim mieści, zależy od celu inwestycji. Szczegóły są na stronie programu.
Lista kontrolna
- Spisz zadania badawcze i wyprowadź z nich obciążenia: trening czy inferencja, modele, dane, równoległość.
- Ustal, gdzie dane mogą być przetwarzane. To często przesądza o wyborze między własnym serwerem a chmurą.
- Przeczytaj regulamin naboru i przewodnik kwalifikowalności. Sprawdź, w której kategorii kosztów mieści się serwer i czy rozlicza się go amortyzacją.
- Potwierdź z instytucją kwalifikację serwera GPU jako sprzętu do prac B+R, zanim złożysz wniosek.
- Nie kupuj sprzętu przed złożeniem wniosku.
- Napisz specyfikację parametrami, bez marek, a tam gdzie odniesienie jest konieczne, z „lub równoważne”.
- Przygotuj zapytanie w Bazie Konkurencyjności z realnym terminem na oferty i kryteriami dotyczącymi oferty.
- Policz TCO na cały okres projektu i trwałości: zasilanie, chłodzenie, miejsce, administracja, serwis.
- Zaplanuj, do czego sprzęt posłuży po projekcie, bo jego wartość rezydualna zostaje po Twojej stronie.
- Zarezerwuj czas na dostawę, instalację i testy w harmonogramie projektu.
Źródła
- PARP: Nowa edycja „Ścieżki SMART”, informacja prasowa z 26.02.2026 (PDF)
- PARP: Przewodnik kwalifikowalności wydatków, Ścieżka SMART, nabór FENG.01.01-IP.02-001/26 (PDF)
- PARP: Zakończenie naboru FENG.01.01-IP.02-001/26 w ramach Ścieżki SMART
- Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, wersja z 14.03.2025 (PDF)
- Baza Konkurencyjności (BK2021)
- UZP: Podwyższenie progu stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych
- Rozporządzenie (UE) 2021/241 ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, EUR-Lex
- PARP: Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw
- NVIDIA: DGX B200
- CORDIS: PIAST AI Factory (projekt 101250730)
- ACK Cyfronet AGH: Gaia AI Factory
